مطالبه نفقه مسئله ای است که زوجه میتواند هم در طی زندگی مشترک هم در پروسه ی طلاق و جدایی آن را از طریق مراجع قضایی پیگیری کند.همانطور که میدانید نفقه عبارت است از نیازهای اولیه ی زندگی شما از قبیل غذا،هزینه ی پوشاک،مسائل درمانی و بهداشتی،مسکن و اثاث منزل و.. با توجه به نیاز های فرد مستحق نفقه میباشد.با توجه به این تعریف میتوان گفت هر آنچه برای گذران زندگی فرد لازم باشد جزء موارد نفقه به حساب میاید.

برای مطالعه ی بیشتردرباره وکیل طلاق توافقی روی لینک سبز رنگ کلیک کنید.

 مطالبه نفقه

با اینکه نفقه جزء حقوق زن بوده و او میتواند در هر زمان مطالبه نفقه نماید اما امکان دریافت آن به تمکین او بستگی دارد.تمکین به معنی اجابت تمام خواسته ها و نیازهای معقول،مناسب و شرعی مرد در صورتیکه آسیب یا خدشه ای به روح و سلامتی زن وارد نکند،میباشد.همچنین یکی از شروط مطالبه نفقه تمکین اقامت زن در منزل مرد میباشد که فقط در اینصورت استحاق مطالبه نفقه را دارد.مگر اینکه در شروط عقد نامه ازدواج غیراز این قید شده باشد(شرطی مبنی بر اینکه زن میتواند درصورت عدم سکونت در منزل شوهر هم مطالبه نفقه کند)

مطالبه نفقه

مطالبه نفقه

شروط مطالبه نفقه 

 در فاصله ی میان عقد و عروسی به دلیل عدم سکونت زن در منزل مرد،نفقه به وی تعلق نمیگیرد مگر اینکه زن اعلام آمادگی برای سکونت در منزل مرد کرده باشد اما مرد این را نپذیرد.در این شرایط زن باید بتواند از طریق دادگاه این را ثابت و مطالبه نفقه کند.بعد از عروسی اگر آغاز سکونت زن در منزل مرد مشروط بر دریافت مهریه باشد،نفقه نیز به وی تعلق میگیرد و مرد مستلزم پرداخت نفقه میباشد.

شرط دیگر این است که اگر زن بدون دلیل موجه خانه را ترک کرده و حتی اگر در منزل پدر یا خویشاوندان نزدیک سکنی گزیند،زن ناشزه یا نافرمان نامیده شده و مرد میتواند از پرداخت نفقه سر باز بزند و حتی درخواست طلاق بدهد.اما خارج از این دو دلیل مرد حق امتناع از پرداخت نفقه را ندارد و درصورت امتناع مشمول مزاجات خواهد شد.در طلاق رجعی، نفقه زن در ایام عده (سه ماه و ده روز) بر عهده مرد خواهد بود. همچنین اگر زن شغلی مغایر با شوون اخلاقی برگزیند یا معاشرت های غیراخلاقی داشته باشد مرد میتواند از پرداخت نفقه امتناع کند.

عدم تمکین زوجه

اگر دلیل عدم تمکین زن مبنی بر اختلالات روانی در وی باشد درصورتیکه این موضوع بررسی و تایید شده باشد نفقه به وی تعلق میگیرد.اما اگر این اختلالات روانی شامل استرس های شدید،تنش های آنی و حمله های عصبی زودگذر باشد؛پس از گذر از آن زوجه باید تمکین کند و در غیر اینصورت مستحق نفقه نمیباشد.درضمن نفقه به زن شاغل نیز صرف نظر از اینکه او قادر به گذران زندگی خود میباشد،تعلق میگیرد.

مطالبه نفقه

مطالبه نفقه

حق تقاضای طلاق در صورت امتناع از نفقه

 این گونه برداشت می شود که اگر زوج قادر به پرداخت نفقه ی زوجه نباشد،اما شخص دیگری نفقه ی زوجه را پرداخت کند،زوجه حق تقاضای طلاق نخواهد داشت چراکه مشکل مالی او تامین شده و دیگر در تنگنا نمیباشد.درصورتیکه چنین نیست و الزام دادگاه برای طلاق مختص به عسر و حرج زوجه نمیباشد و به سبب ولایت بر ممتنع میباشد.بنابراین چنانچه نفقه زوجه، از محل درآمد خویشان او تأمین گردد، باز هم می تواند درخواست طلاق نماید.

در طلاق بائن و فسخ نکاح، نفقه به زن تعلق نخواهد گرفت. ولی در هر حال اگر زن باردار باشد پس از طلاق یا فسخ نکاح و تا زمان وضع حمل، نفقه بر عهده مرد است.در صورت عدم پرداخت نفقه توسط مرد،زن میتواند به دادگاه مراجعه نموده و شکایت قانونی خود را ثبت و حتی تقاضای طلاق نماید.

جرم امتناع از نفقه

زنی که مطالبه نفقه مینماید باید با ارائه عقدنامه،زوجیتش با مرد را اثبات نماید.مرد نیز در صورت عدم تمکین زن میتواند با اثبات این از پرداخت نفقه سر باز زند و در غیر این صورت موظف به پرداخت نفقه میباشد.درصورتیکه مرد با وجود داشتن امکان مالی و تمکین زن از پرداخت نفقه امتناع کند به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم خواهد شد.

نفقه از جرائم مستمر به شمار می‌رود به این معنی که هر ماهی که فرد از پرداخت نفقه ی آن ماه سرباز زند زوجه میتواند به دفعات شکایت کند.مثلاً اگر نفقه بهمن ماه پس از شکایت از شوهر اخذ گردید ولی او از پرداخت نفقه ماه بعد خودداری کرد، زن می‌تواند مجدداً شکایت ترک انفاق نماید.

مطالبه نفقه

مطالبه نفقه

هزینه مطالبه نفقه

درصورتیکه زن مطالبه نفقه کند و از پرداخت هزینه های دادرسی،کارشناسی و داوری عاجز باشد از آنجاییکه فرد واجب النفقه بوده و با مشکلات مالی مواجه است، دادگاه برای او تخفیف قائل شده و از دریافت این هزینه ها صرف نظر کرده و یا پرداخت آن را به بعد از دریافت نفقه موکول میکند.

مطالبه نفقه گذشته برای زن،میتواند مسیری وقت گیر و مشکل زا باشد و زن ملزم به ارایه دادخواست حقوقی میباشد.در این صورت زوجه پس از خرید دو نسخه دادخواست، باید خواسته خود را در آنها قید کند و چون دعوای نفقه، مالی است به میزان مبلغ مورد مطالبه تمبر الصاق و آن را به دادگاه خانواده ارائه دهد که ممکن است صدور رای اندکی طول بکشد.

 زنی که با مشکل معیشتی مواجه است باید چه کند؟در این شرایط زن باید مطالبه نفقه حال خود را بکند.و درصورت عدم پرداخت این نفقه شکایتی با عنوان ترک نفقه از همسر خود بکند.این شکایت پس از ثبت در واحد رایانه از سوی سرپرست دادسرا به یکی از شعب دادیاری ارجاع می‌شود.پس از آن متهم از طریق تلفن یا کتبی احضار میشود.

در این نوع شکایت نیز زن باید بتواند ترک انفاق توسط مرد را اثبات کند.اثبات این نیز از چند طریق ممکن است.مثلا اگر مرد،زن را برای مدتی از خانه بیرون کرده و از پرداخت هزینه ی نیاز های او سرباز زده باشد این موضوع در دادگاه با اقرار و پذیرش از طرف مرد و یا شهادت فردی که از سوی زن معرفی شده است امکان پذیر میباشد.

غایب یا مفقودالاثر بودن زوج

درصورتیکه زوج مفقود الاثر و غایب باشد زوجه میتواند با مراجعه به دادگاه شکایت خود را ثبت کند و پس از آن از اموال باقی مانده زوجِ غایب به میزانی که تایین شود نفقه اش را دریافت میکند.در دوران صیغه از لحاظ قانونی نفقه ای به زن تعلق نمیگیرد مگر اینکه دوطرف بین خود راجب این مسئله به توافق رسیده باشند.همچنین درصورت کم سن بودن زوجه و عدم توانایی مالی در پرداخت مهریه این وظیفه بر عهده ی پدر او ودرصورت نبود،جد پدری اش میباشد.

مطالبه نفقه

مطالبه نفقه

میزان دقیق نفقه

قانون میزان دقیقی برای تعیین نفقه ی زن درنظر نگرفته است و این مقدار به منطقه ی سکونت و عرف آن منطقه،نیازهای زن و بالخصوص وضع مالی مرد تایین میکند.با اینکه دادگاه در هنگام تایین نرخ توان مالی مرد را نیز درنظر میگیرد اما نهایتا نرخ را بر اساس شان زن تایین میکند. یعنی اگر قرار باشد نرخ نفقه ی زنی با جایگاه مالی بالا تایین شود خیلی به توانای مالی مرد توجه نشده و نفقه ای متناسب با شان زن تایین میشود.اشتغال یا عدم اشتغال زن نیز تاثیری در پرداخت نفقه ی مرد نخواهد داشت.

علاوه براینها این موارد نیز در تایین نرخ نفقه تاثیرگذار میباشد:

۱-اشتغال زوجه ۲-تمکن یا عدم تمکن زوج و زوجه ۳-میزان تحصیلات زوجه ۴-سطح زندگی و طبقه اجتماعی زوجه ۵-میزان در آمد زوجه ۶-میزان حقوق و یا درآمد زوج

نفقه ی فرزندان

پرداخت نفقه فرزند بر عهده ی پدر میباشد. اینکه فرزند تحت حضانت کسی جز پدر باشد هم تغییری در این مسئله ایجاد نمیکند. نفقه ی فرزند نیز همچون نفقه ی مادر شامل نیازهای اولیه او مثل خوراک،پوشاک،مسائل درمانی و بهداشتی میباشد.درصورت امتناع پدر از پرداخت نفقه فرزند،این عمل او جرم محسوب شده و درصورت شکایت از ۳ ماه الی ۵ ماه بازداشت خواهد داشت.

اگر پدر در قید حیات نباشد یا بخاطر شرایط خاص توانایی پرداخت مخارج نفقه را نداشته باشد،وظیفه ی این امر بر عهده پدربزرگ و جد یا دیگر اجداد پدری است. اگر  پدر و اجداد پدری نیز در قید حیات نبوده یا عدم توانایی آنها در پرداخت مخارج زندگی فرزند،ثابت شود تکلیف پرداخت نفقه به عهده مادر قرار می‌گیرد.

اگر مادر هم فوت کند یا قادر به پرداخت مخارج مذکور برای فرزندش نباشد، این تکلیف بر عهده اجداد و جدات مادری و جدات پدری فرزند قرار می‌گیرد.لازم به ذکر است نفقه ی فرزند صرفا تا سن رشد به وی تعلق نمیگیرد بلکه اگر پس از آن نیز فرزند قادر به تامین معیشت خود نباشد پدر موظف به پرداخت نفقه میباشد.

مطالبه نفقه

مطالبه نفقه

تفاوت نفقه ی پسر و دختران 

پسران تا ۱۸ سالگی و تا زمانی كه در خانه پدر خود تحصیل می‌كنند، حتی در صورت جدا نشدن پدر و مادر از هم می‌توانند دادخواست نفقه فرزند ارائه كنند؛ اما پس از ۱۸ سالگی و با اتمام تحصیل دیگر پدر وظیفه ای برای پرداخت نفقه او نخواهد داشت. دختران نیز تا زمان ازدواج می‌توانند تقاضای نفقه گذشته داشته باشند، ولی اگر دختری ازدواج كند و پس از آن طلاق بگیرد دیگر حقی مبنی بر دریافت نفقه از پدر ندارد.

مطالبه نفقه آینده

از آنجاییکه اقارب فقط میتوانند نفقه ی آینده ی خود را مطالبه کنند و فرزندان نیز جزء اقارب به حساب میایند فقط قادر به مطالبه نفقه ی آینده ی خود میباشند. به این معنا که با دادن دادخوستِ دریافت نفقه، دادگاه نفقه را از تاریخِ دادخواست محاسبه می‌کند نه قبل ازآن. همچنین پدر میتواند برای راحتی خیال خود حسابی به نام فرزند باز کرده و حق برداشت از آن را فقط به عهده ی فرزند و قیم او بگذارد تا پس از پرداخت ماهانه نفقه بتواند با دریافت رسید از بانک از هرگونه ادعای نادرست پیشگیری کند.

مسئله ی حائز اهمیت این است که حکمی که دادگاه راجب نفقه ی فرزند صادر میکند قابل تغییر میباشد.به این صورت که اگر دادگاه الان با توجه به اوضاع و شرایط اقتصادی رقمی را برای نفقه ی کودک تعیین کند درصورتیکه اوضاع جامعه از نظر اقتصادی دچار تغییرات فراوان شود میتوان از دادگاه تقاضای تعدیل حکم نفقه کرد.

 به این معنا که دادگاه مجددا بررسی کند و به کارشناس مربوطه ارجاع دهد و در صورت تغییرات، اقدام به صدورحکم جدید کند. برای مثال دادگاه مبلغ ۳۰۰هزار تومان را در سه سال پیش برای کودک به عنوان نفقه‌ای که پدر باید پرداخت کند تعیین کرده است. مادر کودک می تواند به دلیل تورم و رسیدن کودک به سن تحصیل یا تغییر شرایط و نیازهای او از دادگاه تقاضای تعدیل نفقه را کند.

مطالبه نفقه

مطالبه نفقه

نفقه اقارب یا خویشاوندان

علاوه بر زوجه دائم، اقارب نسبی (والدین و فرزندان) نیز ملزم به تأمین نفقه یکدیگر هستند.در شرایط این نوع نفقه با نفقه ی زوجه تفاوت هایی میباشد که شامل این موارد است:

برای تعیین نفقه زوجه، شأن و شخصیت او در نظر گرفته می‌شود اما نفقه اقارب به میزان رفع مشکل مالی و در حد توانِ پرداخت کننده ی نفقه است.نفقه زوجه یک تکلیف تک جانبه از سوی مرد است و زن موظف به پرداخت نفقه نیست، در حالی که نفقه اقارب یک تکلیف متقابل است.

در نفقه زوجه،پرداخت نفقه گذشته و آینده جزء وظایف مرد میباشد درحالیکه در نفقه اقارب تنها امکان مطالبه نفقه آینده وجود دارد.نفقه زوجه اعم از نفقه گذشته یا آینده جز تکالیف در اولویت است و بر هرگونه بدهی دیگر تقدم دارد اما در پرداخت نفقه اقارب چنین نبوده و فرد در صورت توانایی ملزم به پرداخت آن میباشد.اما در نفقه زوجه در صورت عدم توانایی مرد از پرداخت نفقه زن میتواند درخواست طلاق نماید.

نفقه پدر و مادر

نفقه پدر و مادرِ نیازمند برعهده اولاد و در درجه بعد برعهده اولادِ اولاد(نوه) است، بنابراين نفقه پدر و مادر در درجه اول به عهده اولاد است. اگر پدر و مادر فقط يک فرزند داشته باشند، همه نفقه برعهده اوست و اگر چندفرزند داشته باشند میزان به طور مساوی بین تمام فرزندان تقسیم میشود..
يعنى مشترکا و به نسبت برابر بايد مخارج زندگى پدر و مادر خود را بپردازند و از اين لحاظ تفاوتى بين دختر و پسر نيست.همانطور که گفته شد درصورتیکه اولاد توانایی پرداخت نفقه ی پدر مادر را نداشته باشند این وظیفه بر عهده ی فرزند آنان میفتد.

به عنوان کلام آخر باید گفت که نفقه،برای تامین و گذران نیازهای اولیه ی زن،فرزند و اقارب میباشد و هرگونه کوتاهی در پرداخت آن در صورت توانایی مالی،علاوه بر اینکه جرم محسوب شده و مشمول مزاجات میباشد،عملی غیراخلاقی و غیرشرعی بوده و امید بر آن است که تمام افراد جامعه وظایف خود را در قبال نهاد ارزشمند خانواده به خوبی بشناسند.

امتیاز شما به این مقاله :
User Rating
5 based on 1 votes
Service Type
مطالبه نفقه
Description
مطالبه نفقه
برای مطالعه بیشتر روی مقاله کلیک کنید :  بهترین وکیل خانواده در تهران
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *