نوشته‌ها

ابتدا باید در نظر داشت که وصول چک در ایران برخلاف تصور خیلی از مردم کار بسیار پیچیده و سختی نیست. وصول چک از گذشته تا کنون تاجران ،بازاریان و مردم عادی را به مشکل انداخته و این مسئله آنقدر اذیت کننده شده است که کسبه و مردم از گرفتن چک خودداری میکنند زیرا آنقدر از این راه ضربه خورده اند و یا کسانی که از گرفتن چک ضربه خورده اند را دیده اند که میترسند چکی را دریافت کنند، برخی معتقدند که اگر چکی وصول نشود باید بیخیال آن شد و یا آنرا به یک فردی که به زور و روش های غیر عقلانی استفاده می کند بسپارند، در صورتی که این چنین نیست و هیچ راهی در هرکاری بهتر از روش قانونی آن نیست در صورتی که آنرا به افراد خبره که در آن حیطه تخصص دارن بسپارید ، کارشناسان و وکلای ما دراین راه درخدمتان خواهند بود.

 

 

وصول چک

وصول چک

 

جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره مطالبه چک بر روی لینک سبز رنگ کلیک نمایید.

وصول چک

کار های چک و سفته و کلا سند های تجاری با توجه به موارد بخصوص این اسناد بر زنجیره اقتصاد دارای اهمیتی ویژه ای بوده و در این مورد قانون گزار با تصویب قوانین ویژه از سند های تجاری حمایت کرده که در صورت اطلاع از این قوانین شما قادر خواهید بود تا  از حقه خودتان بهره ببرید  اما همه ی قانون ها را نمیشود با خواندن چند ماده قانون در مورد چک و سفته در هنگام پیش امدن  مشکلات مورد استفاده قرار داد به این دلیل که قانون تجارت ایران در مورد سند های تجاری برگرفته از قانون های تجاری و ماده های خاص بین المللی می باشد .

 

شرایط وصول چک 

ماه دوم از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت است، بدین منظور که اگر دارنده چک در مهلت ۶ ماه پس از تاریخ صدور، برای وصول چک ، به بانک رفته و در صورت نبود وجه نقد در حساب، آن را برگشت زده و گواهی عدم پرداخت از طرف بانک صادر شود، از این تاریخ وی نیز ۶ ماه وقت رسیدگی کیفری در محاکم دادگستری را خواهد داشت، ولی اگر دارنده چک در مهلت های یاد شده اقدامی نکند دیگر امکان شکایت کیفری و محکوم کردن صادرکننده چک به مجازاتهایی که در قانون ذکر شده است وجود ندارد و می توان از طریق طرح دعوای حقوقی و تقدیم دادخواست به دادگاه صالح تنها به طلب مادی و خسارت های وارده دست یافت که این امر مستلزم جریان طولانی دادرسی است و دارندگاه چک بی محل تمایل چندانی به استفاده از آن ندارند.

 

مراحل جلب طرف دعوی

با کسب دستور فرمانده حوزه انتظامی اخطاریه جهت حضور متهم و ادای پاره ای از توضیحات  در جهت وصول چک به متهم ابلاغ می‌شود. پس از ابلاغ اخطاریه در صورتی که متهم رضایت شاکی را جلب نماید و مبلغ چک را به وی پرداخت نماید پرونده مختومه میگردد اما در صورت حضور نیافتن متهم در موعد مقرر، با دستور مقام قضایی نسبت به جلب مشارالیه اقدام و پرونده با گزارش نیروی انتظامی و به همراه طرفین به حوزه قضایی مربوطه جهت ادامه روند رسیدگی ارسال می‌شود.  پس از تعیین شعبه رسیدگی کننده توسط ریاست حوزه قضایی، پرونده در جریان رسیدگی قرار می‌گیرد.

 

وصول چک

وصول چک

 

مدت زمان برگشت چک

بعنوان مثال اگر تاریخ صدور چکی ۹۴/۱/۱۰ باشد، دارنده چک برای شکایت کیفری فقط ۶ ماه فرصت دارد که چک را برگشت بزند، یعنی تا تاریخ ۹۴/۷/۱۰ ، حالا اگر در این مدت چک را برگشت بزند، می تواند تا ۶ ماه پس از این تاریخ (برگشت زدن چک یا دریافت گواهی عدم پرداخت از بانک) برای وصول چک به دادگاه صالح مراجعه کند و طرح شکایف کیفری کند؛ اما اگر تا تاریخ ۹۴/۷/۱۰ چک را برگشت نزند، دیگر نمی تواند تقاضای شکایت کیفری کند و از مهلت ۶ ماهه دومی استفاده کند و فقط میتواند از طریق شکایت حقوقی اقدام کند.

 

مسئولیت چک صادره با چه کسانی است

به عنوان شخص حقیقی، یک یا دو نفر به عنوان صاحبان امضای مجاز معرفی شده باشند، می توانند از طرف شرکت چک صادر کنند. در صورتی که آن چک توسط بانک برگشت بخورد، صاحبان امضای مجاز مسئولیت مدنی و کیفری دارند. در این صورت فرد یا افراد اخیر باید مجازات های مندرج در قانون را تحمل کنند. اما در هر حال مسئولیت تضامنی آن ها نسبت به پرداخت وجه چک کماکان به قوت خود باقی است، زیرا قسمت اخیر ماده ۱۹ مذکور فقط مسئولیت کیفری صاحبان امضای مجاز از طرف شرکت را در صورت ثبوت زایل ساخته و مسئولیت مدنی اشخاص مزبور از بین نرفته است. در فرضی که مدیرعامل یک شرکت چکی را از حسابی که به نام شرکت است، صادر می کند و قبل از موعد وصول چک ها بدون این که مدیر عامل جدیدی انتخاب شود، شرکت را ترک می کند، باز هم مسئولیت خواهد داشت.

 

تفاوت چک کیفری و حقوقی

حتما تا به حال شنیده اید که می گویند آیا چک کیفری است یا حقوقی؟ این عبارت فقط در مورد وصول چک های برگشتی (بلامحل) استفاده می شود و مربوط به نوع مسئولیت شخص صادرکننده چک است. اگر چک کیفری باشد، می توان علاوه بر این که وجه چک را دریافت کرد، صاحب حساب (صادرکننده) را نیز به زندان انداخت؛ ولی اگر چک حقوقی باشد، فقط می توان وجه چک را دریافت کرد. البته ناگفته نماند که نوع چک در سرعت و نحوه رسیدگی در دادگاه متفاوت است و در چک کیفری زودتر و راحت تر به پولمان خواهیم رسید؛ اما در چک حقوقی به خاطر آیین دادرسی پرپیچ و خم، دیرتر به نتیجه خواهیم رسید.

 

وصول چک

وصول چک

 

انواع چک

۱- چک عادی،‌ نوعی از چک میباشد که افراد دارنده حساب جاری با دسته چک خود صادر می نمایند و گیرنده  آن ضمانتی جز اعتماد به صادرکننده ی آن ندارد.

۲- چک تأیید شده، چکی میباشد که شخص مالک حساب صادر و بانک وصول مبلغ تعین شده در چک را معین می نماید.

۳- چک تضمین‌شده، این نوع چک فقط توسط بانک صادر شده و با تایید بانک صادر کردن آن طبق مبلغ موجودی حساب با مبلغ ذکر گردیده در چک امکان پذیر است.

چک مسافرتی، این نوع از چک توسط بانک صادر میشود و وصول آن در تمامی شعبه های آن بانک توسط نمایندگان و مسئول شعبه انجام میشود .

 

مراحل وصول چک

هنگامی که اسناد مورد نیاز برای آغاز دادرسی کامل شد، صاحب چک باید یک دادخواست تنظیم کند و آنرا به همراه  مدارک به دادگاه ارائه کنند ، دادخواست دو قسمت خوانده و خواهان دارد که باید مشخصات طرفین مانند اطلاعات شناسایی و محل اقامت و دلیل دادخواست در آن ذکر شود. به جزء دادخواست و اسناد ، صاحب چک باید هزینه دادرسی را نیز تقبل کند ، روش حساب کردن هزینه دادرسی چک با توجه به مبلغ چک صورت میگیرد . بعد از انجام دادخواست و اسناد و ارائه آن به دادگاه زمانی برای رسیدگی به دادرسی از سوی دادگاه تعین می گردد و دادگاه دارنده چک را از طریق ابلاغیه در جریان قرار می دهد. با حضور دارنده چک در جلسه دادگاه قاضی با بررسی پرونده رأی نهایی را صادر کرده و آن را به طرفین اعلام میکند. 

 

موارد کاربرد چک در معاملات 

در معادلات روزانه بین تاجران ، فروشندگان و سایر افراد به جای استفاده از وجه نقدی یا انتقال پول به صورت الکترونیکی در بعضی از مواقع که اعتماد بین طرفین معامله یا قرارداد وجود دارد، خریدار یک یا چند فقره چک را به فروشنده و یا طرف معامله به جای پرداخت وجه ارائه می‌کند.

باید توجه نمود که در مواردی که چک را جهت ضمانت و یا موارد دیگر نزد افراد می‌گذارند فرد و یا افراد میتوانند آن را برگشت بزنند. 

در بعضی از مواقع وصول چک برگشتی به دلیل عدم یکسان بودن امضاء روی چک با امضاء ثبت شده در سیستم بانکی ، قابل برگشت و پیگرد قضائی می‌باشند.

 

وصول چک

وصول چک

 

وکیل وصول چک 

۱- حکم صادر شده یر علیه صادر کننده چک زودتر به نتیجه میرسد . 

۲- حضور شاکی و یا فرد خواهان در جلسات ضروری نیست و وکیل چک میتواند جلسات را اداره کند . 

۳- در هنگامی که فرد صادر کننده چک اموال نقدی و یا غیر تفدی داشته باشد وکیل میتواند آن ها را با حکم قضایی توقیف نماید. 

 

 شرایط عدم وصول چک 

نبودن وجه نقد یا کافی نبودن آن ، صدور دستور عدم پرداخت وجه چک به بانک از طرف صاحب حساب ، تنظیم چک به صورت نادرست از قبیل عدم مطابقت امضا، اختلاف در مندرجات چک، قلم خوردگی و …. ،صدور چک از حساب مسدود ، اما نکته مهم آن است که وصف کیفری و حقوقی زمانی مطرح می شود که دارنده چک برگشتی، آگاهی نسبت به مدت زمان قابل قبول برای طرح شکایت را ندارد به موجب ماده ۱۱ قانون صدور چک، مهلت شکایت کیفری علیه صادرکننده چک ۲ دوره ۶ ماهه می باشد.

منظور از این دو دوره، ابتدا حداکثر تا ۶ ماه پس از تاریخ صدور چک است که دارنده چک می تواند آن را برگشت زده و گواهی عدم پرداخت دریافت کند. پس اگر در این مدت، دارنده چک آن را به بانک ارائه نداده و مقدمات شکایت را فراهم نکند، این مهلت از بین می رود و دیگر وصول چک قابل تعقیب کیفری نیست.

 

بهترین روش وصول چک 

بهترین روش برای وصول چک شکایت  ( کیفری ، حقوقی )  بر علیه فرد صاحب چک و بقیه مسئولین چک ، می باشد چرا که با شکایت کیفری علیه صادر کننده ی چک این گزینه وجود دارد که او به دلیل ترس افتادن به زندان با شما توافق کند و مبلغ شما را بازگرداند. اما باید این نکته را مد نظر قرار دهید ، که اگر صادر کننده چک فردی باشد که به راحتی با شما مصالحه نرسد ،با صرف شکایت کیفری علیه وی راه به جایی نمی برید و می بایست به منظور وصول وجه چک و خسارات قانونی آن ، علیه او دادخواست حقوقی مبنی بر مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم را هم بدهید .چرا که به صرف شکایت کیفری علیه صادر کننده چک ، دادگاه کیفری حکم به پرداخت وجه چک و خسارات به نفع شما نمی دهد مگر آنکه دادخواست مطالبه وجه چک را هم داده باشید .

 

وصول چک

وصول چک

 

چک حقوقی

باور اشتباهی که از چک حقوقی در بین افراد وجود دارد، این است که چک حقوقی، نوعی چک بی اعتبار می‌باشد. درحالی که با حقوقی شدن چک هیچ مشکلی در وصول آن و پاس شدن آن وجود ندارد . در صورتی که چک وصف حقوقی داشته باشد، می توان از طریق اجرای اسناد رسمی ثبت اسناد و یا شوراهای حل اختلاف و نیز ، دادگاه‌های حقوقی، نسبت به وصول وجه چک اقدام کرد.

 

 

مراکز وصول چک

نخستین مراکز وصول چک  دادگاه و مراجع قضایی است که فی‌النفسه مرجع تظلم‌خواهی هستند و مردم برای اینکه حق و حقوق خود را مطالبه کنند می‌توانند به آن مراجعه کنند.
مرکز بعدی  اداره ثبت است که به عنوان مرکز شبه قضایی، در کنار دادگاه ها کار وصول چک را انجام می‌دهد با این تفاوت که این مرکز ، وظیفه اش رسیدگی به مدارک رسمی یا اسناد لازم‌الاجراست. به عنوان مثال قرارداد‌های درونی بانک‌ها که عادی میباشند اما با توجه به ماده ۱۵ قانون عملیات‌های بانکی بدون ربا، سندهای آنها لازم‌الاجرا تعریف می‌شود.
وصول چک

وصول چک

سیستم مشخص بانک ها

يكي از قسمت هاي مهمي كه شعبه های بانک هاي گوناگون كشور با آن فعالیت میکنند سيستم كِلِرينگ (پاياپاي) چك می باشد. در اين اتوماسیون افراد براي وصول چک خود به شعبه اي كه در آن حساب جاري دارند مراجعه می کنند و چك را به همراه فرمي در اختيار شخص مربوطه قرار مي دهند. اين نوع چک ها به دو نوع چک ساير شعب همان بانک (بانك هايي كه بدون حساب جاري همگانی و يا حساب جاري عمومی) و چک دیگر بانک ها تقسيم مي شوند. در مورد اول، چك مربوط به يكي از حساب هاي شعبه ديگري از همان بانك می باشد و درمورد دوم چك مربوط به حساب ساير بانک ها است. براي وصول نمودن چك شعبات دیگر در پايان هر روز چك ها جمع آوري شده و به شعبه وصول كننده برگردانده مي شود. چک  بانک های دیگر نيز توسط مسئول كِلِر به قسمتی به نام اطاق پاياپاي فرستاده مي شود و مسئولين كلر بانک ها در آنجا چک هاي مربوط به بانک خود را جدا كرده و به شعب دارنده حساب جهت تائيد يا عدم تائيد ارسال مي شوند.